Avrupa’nın hava kirliliğiyle mücadele eden kentleri arasında gösterilen Düzce’de gerçekleştirilen bilimsel araştırmada, ağaçların kent atmosferindeki ağır metal kirliliğini izlemek için doğal birer gösterge olabileceği ortaya konuldu.
Düzce Üniversitesi ve Kastamonu Üniversitesi araştırmacılarının TÜBİTAK ve DÜBAP desteğiyle yürüttüğü çalışmada, D-100 kara yoluna yaklaşık 675 metre mesafedeki Kent Mezarlığında yetişen 5 farklı ibreli ağaç türü incelendi.
Yaklaşık 40 yaşındaki ağaçlardan alınan 3 bin numunenin laboratuvar ortamında analiz edildiği araştırmada, ağaçların yıllık halkalarında biriken kurşun miktarları karşılaştırıldı.
Uluslararası bilimsel dergi Environmental Earth Sciences’ta yayımlanan çalışmada, Atlas sediri, Sahil çamı, Arizona servi ağacı, Douglas göknarı ve Doğu ladini türlerinin kurşun biriktirme özelliklerinin birbirinden önemli ölçüde farklı olduğu belirlendi.
Araştırma, aynı parkta, benzer çevre koşullarında yetişen ağaçların bile havadaki ağır metalleri bünyelerine alma ve depolama konusunda farklı kapasitelere sahip olduğunu gösterdi.
DOUGLAS GÖKNARI VE ARİZONA SERVİSİ ÖNE ÇIKTI
Araştırmada en dikkat çekici sonuçlardan biri, Douglas göknarının kabuk dokusunda ortaya çıktı. Ağacın kuzey yönündeki dış kabuğunda kilogram başına 9,67 miligram kurşun ölçüldü.
Koyu renkli ve yaşlandıkça derin çatlaklar oluşturan kabuk yapısının, havadaki kirletici partiküllerin tutulmasını kolaylaştırabileceği değerlendirildi. Türün odun dokusunda da kilogram başına 5,56 miligram kurşun tespit edildi.
Arizona servi ağacı ise özellikle odun dokusunda biriktirdiği kurşun miktarıyla dikkati çekti. Bu türün batı yönündeki odun dokusunda kilogram başına 9,58 miligram kurşun ölçülürken, doğu yönünde bu değer 6,27 miligram olarak kaydedildi.
Böylece araştırmada incelenen türler arasında Arizona servisi, odun dokusunda kurşun birikimi bakımından öne çıkan ağaçlardan biri oldu.
Diğer türlerden Sahil çamının dış kabuğunda 8,17, Atlas sedirinde 5,48 ve Doğu ladininde 4,91 miligram kurşun ölçüldü.
AĞAÇ HALKALARI GEÇMİŞİN KİRLİLİK KAYDINI TUTUYOR
Ağaçların her yıl oluşturduğu halkalar, yalnızca yaşlarını belirlemek için değil, geçmişte maruz kaldıkları çevresel koşulları anlamak için de kullanılıyor.
Araştırmada incelenen ağaçların yıllık halkalarında belirlenen kurşun birikimleri, kentteki atmosferik kirliliğin geçmiş dönemlerine ilişkin biyolojik kayıtlar sundu.
Özellikle odun dokusunda biriken ağır metallerin ağaç halkalarında uzun süre korunabilmesi, bu yöntemi çevresel kirliliğin geçmişini araştırmak açısından önemli hale getiriyor.
Araştırmanın bulguları, ağaçların yalnızca havadaki kirleticilerin izlenmesinde değil, bazı ağır metallerin biyolojik dokularda tutulmasında da rol oynayabileceğine işaret ediyor.
KENTLERDE AĞAÇ TÜRÜ SEÇİMİ ÖNEM TAŞIYOR
Çalışmanın, özellikle yoğun araç trafiğinin bulunduğu kara yolları, sanayi bölgeleri ve yerleşim alanlarının çevresindeki yeşil alanların planlanması açısından yol gösterici olabileceği değerlendiriliyor.
Douglas göknarı ve Arizona servi ağacının kurşun biriktirme özelliklerinin belirlenmesi, belediyelerin park, refüj ve yol kenarı ağaçlandırmalarında tür seçimini bilimsel veriler ışığında yapmasının önemini ortaya koyuyor.
Bununla birlikte araştırmada elde edilen bulgular, söz konusu ağaçların tek başına hava kirliliğini ortadan kaldırdığı anlamına gelmiyor. Ağaçların ağır metalleri dokularında biriktirmesi, atmosferdeki kirlilik yükünün azaltılmasına katkı sağlayabilecek doğal süreçlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Düzce’de gerçekleştirilen çalışma, kentlerde yeşil alan oluşturulurken yalnızca ağaç sayısının değil, dikilecek türlerin çevresel özelliklerinin ve kirleticileri tutma kapasitelerinin de dikkate alınması gerektiğini gösteriyor.
Bir yanıt bırakın